Bilim ve toplum için açık veriler

Veri Etiğine Giriş

Shalini Kurapati, PhD

Co-founder and CEO, Clearbox AI

Neden veriler açık olmalı?

  • Veri etiği tartışmalarının gizlilikle ilgili olması
  • İnovasyonun iş birliğine dayalı niteliği
  • Bilime, inovasyona, ekonomiye ve topluma faydaları
  • Fırsatlar ve zorluklar
Veri Etiğine Giriş

Bilimsel araştırmalarda

  • Bilimsel makaleler genellikle veri sağlamaz
  • Sonuçların doğrulanması
  • Tekrarlanabilir araştırma ve genelleme
  • Bilimsel çabanın ilerletilmesi
  • Açık veri ısrarı
  • Başkalarının yeniden kullanabileceği veriler, kamu finansmanı

İki bilim insanının karmaşık matematik denklemlerini açıkladıkları, ardından bir mucizenin gerçekleştiği karikatür.

1 Karikatür kaynağı: Sidney Harris, American Scientist, Kas-Ara 1977
Veri Etiğine Giriş

Kapsayıcı ve eşitlikçi bilim

  • Bilimsel çıktıların daha fazla görünür ve etkili olması
  • Uygulayıcıların ve politika yapıcıların bulguları benimseyebilmesi
  • Vergi mükellefleri için paranın karşılığı, araştırma fonu
  • Halk katılımı, vatandaş bilimi
  • Gelişmekte olan ülkelerdeki araştırmacıların faydalanabilmesi

Araştırma verilerinin açık olmasının çeşitli faydalarının gösterimi.

1 Resim kaynağı: CC BY lisansı altında Danny Kingsley ve Sarah Brown
Veri Etiğine Giriş

Açık kamu verileri

  • Şeffaflık, değer yaratma- ortak bir fayda olarak veri
  • Büyük hacimli veriler
  • İş yaratma ve inovasyonu geliştirmek için verilerin yeniden kullanımı
  • Vatandaş katılımı ve vatandaş odaklı hizmetler

Açık veri kullanılabilirliği, erişilebilirliği ve kamu verilerinin yeniden kullanımına ilişkin OECD grafiği.

1 https://www.oecd.org/gov/digital-government/policy-paper-ourdata-index-2019.htm
Veri Etiğine Giriş

Başarı hikayeleri

Açık veriye dayalı iş

  • ApplyBoard, Kanada şirketi
  • Uluslararası öğrenci alımı için çevrimiçi platform
  • Öğrenci vizesi işlem sürelerine ilişkin açık veriler

Tarım ve Beslenme için Küresel Açık Veriler

  • Tarım ve beslenme verilerinin mevcut, erişilebilir, kullanılabilir ve kısıtlanmamış olması
    • Arazi kullanımı ve üretkenlik verileri
    • Hidrolojik, toprak verileri
    • Haşere ve hastalık yönetimi
  • Açlığın ortadan kaldırılması, gıda güvenliği, sürdürülebilir tarım
1 https://www.godan.info/agriculture 2 https://open.canada.ca/en/story/applyboard
Veri Etiğine Giriş

Devam eden çalışmalar

  • FAIR- Bulunabilir, Erişilebilir, Birlikte Çalışabilir, Yeniden Kullanılabilir, kaynak yoğunluklu
  • Veri kalitesi, yanlılık
  • Veri gizliliği, veri sahipliği
  • Tutum ve kültürel değişim
Veri Etiğine Giriş

Şimdi alıştırma yapalım!

Veri Etiğine Giriş

Preparing Video For Download...