Veri yaşam döngüsü boyunca yaşanan etik sorunları

Veri Etiğine Giriş

Shalini Kurapati, PhD

Co-founder and CEO, Clearbox AI

Veri yaşam döngüsü

  • Veri yaşam döngüsünün her aşamasında
  • Veri edinme: toplama, kaynak bulma
  • Veri hazırlığı: temizleme, etiketleme, kalite kontrolleri
  • Veri depolama: altyapı, güvenlik, bütünlük
  • Analiz: yapay zeka, yorumlama, karar verme
  • Saklama/arşivleme
  • Paylaşım

Veri yaşam döngüsünün gösterimi.

1 https://www.ibm.com/topics/data-life cycle-management#Data%20life cycle%20management%20and%20IBM 2 Simge www.flaticon.com sitesinden Flat Icons tarafından hazırlandı
Veri Etiğine Giriş

Veri edinme

Bir bilgisayara akan farklı kaynaklardan veri ediniminin gösterimi

  • Birçok yöntem: - anketler, mobil uygulamalar, sensörler, giyilebilir cihazlar, web kazıma, üçüncü taraflar
  • Veri toplama izniniz var mı? gizlilik, telif hakkı
  • Amaca yönelik toplama: neden ve ne kadar olduğu konusunda netlik
  • Temsili veriler, insanların zamanına saygılı
  • Bilgilendirilmiş rıza: çok önemli
  • Veri tedarikçilerinizi araştırma
1 Simge www.flaticon.com sitesinden Parzival 1997 tarafından hazırlandı
Veri Etiğine Giriş

Veri hazırlığı

ChatGPT’yi iyileştirmek için veri temizleme ve veri etiketleme sırasında Kenyalı işçilerin nasıl sömürüldüğüne ilişkin TIME dergisi makalesinin ekran görüntüsü.

  • Temizleme, etiketleme, açıklama ekleme: ses dosyalarını yazıya dökme, metin veya görüntüleri etiketleme, uygunsuz içeriği işaretleme
  • İnsan yorumcular: yetersiz eğitim, sömürü, ChatGPT için çalışan Kenyalılar
  • Veri kalitesi tutarsızlıkları, yanlı etiketler
1 https://time.com/6247678/openai-chatgpt-kenya-workers/
Veri Etiğine Giriş

Veri depolama

Güvenli bir veri deposu kurulumunun gösterimi

  • Gizlilik ve bütünlük: veri ihlallerini veya kazara kayıpları önleme
  • Veri güvenliği: yetkisiz erişim yok
  • Teknik:
    • Veri depolama için altyapı, yöntemler, teknikler ve cihazlar
  • Kurumsal:
    • Şirket politikaları, eğitim
1 Simge www.flaticon.com sitesinden HJ studio tarafından hazırlandı
Veri Etiğine Giriş

Veri paylaşımı

Covid-19 salgınının merkez üslerini ve yayılımını gösteren harita

  • İnovasyon ve iş birliği için gerekli veri paylaşımı, bazen de para kazanma
  • Sorumlu ise olumlu sonuç - Covid veri paylaşımı
  • Gizlilik düzenlemeleri, bireysel haklar
  • Veri sahipliği, bilgilendirilmiş rıza
  • Gizliliği koruyan paylaşım
1 https://www.ga4gh.org/news/regulatory-ethics-perspective-on-covid-19-data-sharing-an-interview-with-johan-ordish/
Veri Etiğine Giriş

Şimdi alıştırma yapalım!

Veri Etiğine Giriş

Preparing Video For Download...