Deney tasarımı

R ile İstatistiğe Giriş

Maggie Matsui

Content Developer, DataCamp

Terimler

Deney şu soruyu yanıtlar: Tedavinin yanıt üzerindeki etkisi nedir?

Bir reklamın satın alınan ürün sayısına etkisi nedir?

Katılımcılar araştırmacılarca tedavi ya da kontrol grubuna atanır
- Tedavi grubu reklamı görür
- Kontrol grubu görmez
Gruplar karşılaştırılabilir olmalıdır ki nedensellik çıkarılabilsin
Karşılaştırılamazlarsa karıştırma (yanlılık) oluşabilir
- Tedavi grubu ort. yaş: 25
- Kontrol grubu ort. yaş: 50
- Yaş olası bir karıştırıcıdır

Rastgele kontrollü çalışma
- Katılımcılar tedavi/kontrol gruplarına başka özelliklere bakılmadan rastgele atanır
- Rastgele seçim grupların benzer olmasına yardımcı olur
Plasebo
- Tedaviye benzer, etkisi yoktur
- Katılımcılar hangi grupta olduklarını bilmez
- Klinik çalışmalarda, şeker hapı etkinin ilacın kendisinden geldiğini, ilacı alma fikrinden gelmediğini sağlar

Çift kör çalışma
- Tedaviyi uygulayan/çalışmayı yürüten kişi tedavinin gerçek mi plasebo mu olduğunu bilmez
- Yanıtta ve/veya analizde yanlılığı önler

Daha az yanlılık fırsatı = nedensellik hakkında daha güvenilir sonuç

Katılımcılar gruplara rastgele atanmaz
- Genellikle mevcut özelliklerine göre kendileri seçer
Birçok araştırma sorusu kontrollü deneye uygun değildir
- Birini sigara içmeye ya da hastalığa zorlayamazsınız
- Birine belirli geçmiş davranış kazandıramazsınız
Nedensellik değil, ilişki kurulur
- Etkiler, bazı kişileri kontrol ya da tedavi grubuna götüren etmenlerle karışabilir
- Karıştırıcıları denetleyerek ilişki hakkında daha güvenilir sonuçlar elde etmenin yolları vardır

R ile İstatistiğe Giriş