Risk faktörleri ve finansal kriz

Python ile Nicel Risk Yönetimi

Jamsheed Shorish

Computational Economist

Risk faktörleri

Volatilite: getirilerin beklenen değer etrafındaki saçılımının ölçüsü
Zaman serisi: beklenen değer = örnek ortalaması
Beklenti ve saçılımı ne sürükler?
Risk faktörleri: portföy getirisi ve volatilitesini etkileyen değişkenler/olaylar

Saçılım grafiği, getirilerin zaman serisi ortalamasından sapması

Risk maruziyeti

Risk maruziyeti: olası portföy kaybının ölçüsü
- Risk faktörleri risk maruziyetini belirler
Örnek: Sel sigortası
- Muafiyet: zarardan bağımsız cepten ödeme
- %100 teminat olsa da muafiyet ödenir
- Bu yüzden muafiyet = risk maruziyeti
- Sık sel => sel sonucu daha oynak
- Sık sel => daha yüksek risk maruziyeti

Sistematik risk

Sistematik risk: portföydeki tüm varlıkların volatilitesini etkileyen risk faktörleri
- Piyasa riski: genel finansal piyasa hareketlerinden doğan sistematik risk
Uçak motoru arızası: sistematik risk!
Finansal sistematik risk faktörleri örnekleri:
- Fiyat düzeyi değişimleri, yani enflasyon
- Faiz oranı değişimleri
- Ekonomik konjonktür değişimleri

Pervaneli uçak motoru

İdiyosinkratik risk

İdiyosinkratik risk: belirli bir varlık/varlık sınıfına özgü risk.
Türbülans ve bağlanmamış kemer: idiyosinkratik risk!
İdiyosinkratik risk örnekleri:
- Tahvil portföyü: ihraççı temerrüt riski
- Firma/sektör özellikleri
  - Firma büyüklüğü (piyasa değeri)
  - Defter/piyasa oranı
  - Sektör şokları

Uçak emniyet kemeri

Faktör modelleri

Faktör modeli: portföy getirisini etkileyen risk faktörlerinin değerlendirilmesi
İstatistiksel regresyon, ör. En Küçük Kareler (OLS):
- bağımlı değişken: getiriler (veya volatilite)
- bağımsız değişken(ler): sistemik ve/veya idiyosinkratik risk faktörleri
Fama-French faktör modeli: birleşimi
- piyasa riski ve
- idiyosinkratik risk (firma büyüklüğü, firma değeri)

Kriz risk faktörü: ipoteğe dayalı menkul kıymetler

Yatırım bankaları: kriz öncesi yoğun borçlandı
Teminat: ipoteğe dayalı menkul kıymetler (MBS)
MBS: farklı özelliklerde birçok ipotek tutarak riski çeşitlendirmesi beklenirdi
- Sorun: ipotek temerrüt riski aslında yüksek korelasyonluydu
- Gecikme/temerrüt çığ etkisi teminat değerini yok etti
90 günlük ipotek gecikmesi: kriz sırasında yatırım bankası portföyü için risk faktörü

2005-2010 90 günlük ipotek gecikmeleri

Kriz faktör modeli

Faktör modeli regresyonu: portföy getirileri vs. ipotek gecikmesi
Regresyon araçları için statsmodels.api kütüphanesini içe aktarın
.OLS() nesnesi ve .fit() yöntemiyle regresyonu kurun
Sonuçları .summary() ile görüntüleyin

import statsmodels.api as sm

regression = sm.OLS(returns, delinquencies).fit()

print(regression.summary())

Regresyon .summary() sonuçları

regresyon özeti örneği

Haydi pratik yapalım!

Python ile Nicel Risk Yönetimi

Preparing Video For Download...