Ölçüm yanlılığı

Veri Önyargısını Alt Etmek

Konstantinos Kattidis

Data Analytics Lead

Ölçüm yanlılığını anlama

Ölçüm süreci çarpıtma veya yanıltıcı sonuçlar doğurduğunda ortaya çıkar

Yaygın yanlılık türleri:

  • Araç yanlılığı
  • Gözlemci yanlılığı
  • Hatırlama yanlılığı
  • Sosyal beğenirlik yanlılığı

 

Bir sütun grafiğini ölçen kişi

Veri Önyargısını Alt Etmek

Araç yanlılığı

Anketler veya analitik yazılımlar gibi değişkenleri ölçen araçlar hatalar getirdiğinde oluşur

  • Örneğin:
    • Bazı kullanıcı davranışlarını veya niteliklerini doğru yakalayamayan bir analitik yazılım
    • Kötü tasarlanmış anket sorularının yanlı yanıtlara neden olması

Anket yapan ve ölçüm yapan kişiler

Veri Önyargısını Alt Etmek

Gözlemci yanlılığı

Gözlemciler arası farklılıklardan kaynaklanan gözlenen değer ile gerçek değer arasındaki sistematik farktır

  • Veri toplayanlar kendi önyargılarını veya beklentilerini analize taşıdığında ortaya çıkar

  • Örneğin:

    • Sınıf davranışını gözlemleyen araştırmacıların “katılım”ı önceden tanımlamaları
    • Performans değerlendirmelerinde kişisel önyargılar

Çalışan performansını gözlemleyen kişi

Veri Önyargısını Alt Etmek

Hatırlama yanlılığı

Hatırlayan kişiler

Katılımcılar geçmiş olayları/deneyimleri doğru hatırlamadığında oluşur; veri güvenilirliğini etkiler

  • Müşteriler geçmiş deneyim veya tercihlerine dair geri bildirim verdiğinde yaygındır
  • Bellek zayıflaması veya dış etkiler gibi çeşitli nedenlere bağlı olabilir
Veri Önyargısını Alt Etmek

Sosyal beğenirlik yanlılığı

Sosyal kabul arayan iki kişi

Yanıtlayıcılar doğruyu söylemek yerine toplumsal olarak kabul gören/istenen yanıtlar verdiğinde oluşur

  • Müşteri memnuniyeti anketlerinde, eleştirel görünmemek için olumlu deneyimler abartılabilir
  • Çalışan geri bildirim anketlerinde, kuruluş içinde olumlu imajı sürdürmek için puanlar şişirilebilir
Veri Önyargısını Alt Etmek

Ölçüm yanlılığının etkisi

Hatalı girdiler ve çıktılarla akış

  • “Çöp girerse, çöp çıkar” ilkesine tabidir
  • Ölçüm yöntemlerindeki hatalar, hatalı veri girişlerine yol açar
  • Bu da kaçınılmaz olarak güvenilmez çıktılar ve hatalı kararlar üretir
Veri Önyargısını Alt Etmek

Hadi pratik yapalım!

Veri Önyargısını Alt Etmek

Preparing Video For Download...