Ethiek vóór data-ethiek

Introductie tot data-ethiek

Shalini Kurapati, PhD

Co-founder and CEO, Clearbox AI

Wat is ethiek?

Illustratie van een hand die goed en fout afweegt

  • Grieks ‘ethos’: levenswijze
  • Tak van moraalfilosofie; normen voor goed en fout gedrag
  • Set van normen, regels, waarden
  • Gevoel voor goed en fout buiten de wet om—bijv. respect tonen, stoel aanbieden
  • Stuurt keuzes en acties—eten, werk, politici
1 Icon made by iconixer from www.flaticon.com
Introductie tot data-ethiek

Waarom ethiek bestuderen

Illustratie van twee tegengestelde wegwijzers in zee, die de complexiteit van ethische keuzes tonen, geen naamsvermelding nodig.

  • Besluitvorming is niet zwart-wit
  • Ethische dilemma’s
    • Vriendschap vs. professionele integriteit
Introductie tot data-ethiek

Innovatie vs. betaalbare medicijnen

Foto van buisjes en een roze pipet in een farmalab.

  • Ethische dilemma’s
    • Farma-innovatie vs. onbetaalbare medicijnen
  • Impact op anderen
    • Individueel vs. maatschappelijk belang
    • Financiële markten, klimaatverandering
1 Photo by Louis Reed on Unsplash
Introductie tot data-ethiek

Ethiek overal

Foto van een gescheurde poster op een muur met ethische verklaringen.

  • Gaat over wetten, rechten, waardigheid, beschaving
  • Onbekende impact van vooruitgang—krachtige technologieën
1 Photo by George Pagan III on Unsplash
Introductie tot data-ethiek

Ethiek van technologie en innovatie

Illustratie van innovatie en vooruitgang met lampen en tandwielen.

  • Risico’s, baten, impact van nieuwe technologieën
  • Verantwoord gebruik van technologie
  • Bijv. stamcelonderzoek, drone-oorlogvoering
  • Data verandert het spel
1 Icon made by geotatah from www.flaticon.com
Introductie tot data-ethiek

De data-economie: is data het nieuwe olie?

Illustratie uit The Economist over de stelling ‘data is het nieuwe olie’, met techlogo’s aan boorplatforms.

  • Olie/energiebedrijven waren het waardevolst in de 20e eeuw; in de 21e eeuw vervangen door datagedreven tech

  • Massa aan data: 90% in de laatste 5 jaar gemaakt, eindeloze toepassingen

1 https://www.economist.com/leaders/2017/05/06/the-worlds-most-valuable-resource-is-no-longer-oil-but-data 2 https://www.visceralbusiness.com/latest-news/ten-years-digital-transformation
Introductie tot data-ethiek

Data stuurt (bijna) elke innovatie en toepassing

Collage van datagedreven toepassingen.

  • Datagedreven innovatie in de 21e eeuw
  • Social media, smart devices, cloud, AI
  • Economische groei, maatschappelijke vooruitgang
  • Grote kracht, grote verantwoordelijkheid: data-ethiek
1 https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/strategy-data
Introductie tot data-ethiek

Data-ethiek

Afbeelding van een weegschaal op datadragers om data-ethiek te verbeelden.

  • Tak van ethiek die morele kwesties rond data bestudeert
  • Ethiek is breed
  • Keuzes, waarden, impact
  • Data-ethiek focust op verwerken, delen, gebruik, toepassing van data

Basis van data-ethiek

  • Privacy en gegevensbescherming
  • Informed consent, rechten en zeggenschap van individuen
  • Transparantie en vertrouwen
  • Eerlijkheid, non-discriminatie
  • Verantwoording en toezicht
  • Voordeel voor anderen en de samenleving
1 Mittelstadt, B. D. (2019). Principles alone cannot guarantee ethical AI. Nature Machine Intelligence, 1(11), 501-507. 2 Icon made by Freepik from www.flaticon.com
Introductie tot data-ethiek

Laten we oefenen!

Introductie tot data-ethiek

Preparing Video For Download...