Ethiek vóór data-ethiek

Introductie tot data-ethiek

Shalini Kurapati, PhD

Co-founder and CEO, Clearbox AI

Wat is ethiek?

Illustratie van een hand die juiste en foute keuzes afweegt

  • Grieks woord ethos — manier van leven
  • Tak van moraalfilosofie, normen voor goed en fout gedrag
  • Verzameling normen, regels, waarden
  • Gevoel voor goed en fout, los van wetten — bijv. respect tonen, zitplaats aanbieden
  • Stuurt keuzes en acties — eten, werk, politici
1 Pictogram gemaakt door iconixer van www.flaticon.com
Introductie tot data-ethiek

Waarom ethiek bestuderen

Illustratie van twee tegengestelde wegwijzers in zee die de complexiteit van ethische keuzes tonen, geen naamsvermelding vereist.

  • Besluitvorming is niet zwart-wit
  • Ethische dilemma's
    • Vriendschap vs. professionele integriteit
Introductie tot data-ethiek

Innovatie vs. betaalbare medicijnen

Foto van buisjes en een roze pipet in een farmalab.

  • Ethische dilemma's
    • Farma-innovatie vs. onbetaalbare medicijnen
  • Impact op anderen
    • Individueel vs. maatschappelijk belang
    • Financiële marktdynamiek, klimaatverandering
1 Foto door Louis Reed op Unsplash
Introductie tot data-ethiek

Ethiek overal

Foto van een gescheurde poster op een muur met ethische uitspraken.

  • Gekoppeld aan wetten, rechten, waardigheid, beschaving
  • Onbekende impact van vooruitgang — krachtige technologieën
1 Foto door George Pagan III op Unsplash
Introductie tot data-ethiek

Ethiek van technologie en innovatie

Illustratie van innovatie en vooruitgang met lichten en tandwielen.

  • Risico's, baten en impact van nieuwe technologieën
  • Verantwoord gebruik van technologie
  • Bijv. stamcelonderzoek, drone-oorlogvoering
  • Data is de gamechanger
1 Pictogram gemaakt door geotatah van www.flaticon.com
Introductie tot data-ethiek

De data-economie — is data het nieuwe olie?

Illustratie uit The Economist over de stelling dat data het nieuwe olie is, met techlogol's aan boorplatformachtige structuren.

  • Olie- en energiebedrijven waren het meest waardevol in de 20e eeuw, vervangen door datagedreven techbedrijven in de 21e eeuw

  • Enorme datagroei: 90% in de afgelopen 5 jaar, eindeloze toepassingen

1 https://www.economist.com/leaders/2017/05/06/the-worlds-most-valuable-resource-is-no-longer-oil-but-data 2 https://www.visceralbusiness.com/latest-news/ten-years-digital-transformation
Introductie tot data-ethiek

Data stuurt (bijna) elke innovatie en toepassing

Collage van toepassingen die door data worden aangedreven.

  • Datagedreven innovatie in de 21e eeuw
  • Social media, slimme apparaten, cloud, AI
  • Economische groei, maatschappelijke vooruitgang
  • Grote macht, grote verantwoordelijkheid — data-ethiek
1 https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/strategy-data
Introductie tot data-ethiek

Data-ethiek

Afbeelding van een balans op datadragers om data-ethiek te verbeelden.

  • Tak van ethiek die morele vraagstukken rond data bestudeert
  • Ethiek is breed
  • Keuzes, waarde, impact
  • Data-ethiek focust op verwerking, delen, gebruik en toepassing van data

Basis van data-ethiek

  • Privacy en gegevensbescherming
  • Geïnformeerde toestemming, rechten en regie van individuen
  • Transparantie en vertrouwen
  • Rechtvaardigheid, non-discriminatie
  • Verantwoording en toezicht
  • Voordeel voor anderen en de samenleving
1 Mittelstadt, B. D. (2019). Principles alone cannot guarantee ethical AI. Nature Machine Intelligence, 1(11), 501-507. 2 Pictogram gemaakt door Freepik van www.flaticon.com
Introductie tot data-ethiek

Laten we oefenen!

Introductie tot data-ethiek

Preparing Video For Download...