Geldige toestemming

Introductie tot data-ethiek

Shalini Kurapati, PhD

Co-founder and CEO, Clearbox AI

Waarom toestemming in data-ethiek?

Een potloodtekening van ja- en nee-vakjes.

Regie of inspraak over je data
Eigenaarschap van data
Persoonlijke/privacygevoelige data
Intellectueel eigendom – auteursrecht

Data-eigendom en IE

Een illustratie uit de rechtszaak van Getty Images, met een originele foto en een vergelijkbaar beeld (met Getty Images-watermerk) gegenereerd door Stable Diffusion. Afbeelding: Getty Images

Belangrijk om te weten wie eigenaar van de data is
Auteursrecht – foto’s, citaten. Andermans data? dan heb je toestemming nodig
Voorbeeld Stability AI – data zonder toestemming gebruikt, geen vergoedingen

¹ https://www.theverge.com/2023/1/17/23558516/ai-art-copyright-stable-diffusion-getty-images-lawsuit

Ook voor niet-tech zaken

Schermafbeelding van een toestemmingsformulier met verschillende keuzes over letterlijke citaten.

Verduidelijking, gedifferentieerde toestemming
Interviews – letterlijke citaten
Plagiaat – andermans werk kopiëren
Subjectieve data – kans om juistheid te controleren

¹ Interviewtoestemmingsformulier van School of GeoSciences, The University of Edinburgh

Persoonsgegevens – focus op geldig

Meme van Saruman die in zijn Palantír-kristallen bol wil kijken, geblokkeerd door een toestemmingsverzoek.

Ethische en juridische eisen voor geldige toestemming voor gegevensverwerking
Geïnformeerd – duidelijke, specifieke info
Vrij gegeven – echte keuze, geen machtsonevenwicht
- Een foto-app gebruikt gps-locatie om het account te activeren; geen vrij gegeven toestemming
- Kan een werknemer veilig een dataverzoek van de werkgever weigeren?
Speciale aandacht voor kinderen

¹ Meme-bron: Andrea Minieri, Clearbox AI

Wat staat er in het toestemmingsformulier?

Illustratie van een toestemmingsformulier met een pen die een vakje rood heeft aangevinkt.

Naam en contactgegevens van je organisatie
Doel van de gegevensverzameling
Hoe je de data gebruikt/hergebruikt
Delen met derden
Vermelding dat men toestemming altijd kan intrekken

Veel manieren om toestemming vast te leggen

Illustratie van knoppen met vinkje en kruis om de juiste toestemmingsoptie te kiezen.

Een duidelijke handeling, zoals een vakje aanvinken
Een verklaring/formulier ondertekenen
Via e-mail
Ja/Nee of gespecificeerd kiezen
Mondelinge verklaring (opname)
Bij voorkeur bij het verzamelen

¹ Icon made by surang from www.flaticon.com

Toestemmingsbeheer en individuele verzoeken

Illustratie van een computerscherm met een muisaanwijzer boven een Afmelden-knop.

Systematische aanpak voor registratie
Intrekproces van toestemming automatiseren
Bijv. afmeldoptie voor marketingmails
Behandel toestemming als persoonsgegevens, periodieke reviews

Laten we oefenen!

Introductie tot data-ethiek