Datumtransformaties en visualisaties

Tijdreeksanalyse in Tableau

Chris Hui

VP of Product, Tracked

Wat is seizoenspatroon?

  • Seizoenspatroon: tijdreeksdata met regelmatige, voorspelbare veranderingen die elk jaar terugkeren

  • Voorbeelden: toerisme of fruitseizoenen met prijsvariatie door timing

  • Seizoensgedrag laat bedrijven plannen rond pieken en dalen om te optimaliseren

3 lijndiagrammen met verschillende prijzen voor avocadocategorieën

Tijdreeksanalyse in Tableau

Seizoenspatroon aanpakken met voortschrijdende gemiddelden

Veelgebruikte methoden om seizoenspatroon te behandelen:

  • Voortschrijdende gemiddelden
    • Methode om korte-termijnschommelingen (pieken/dalen) te dempen over een tijdsvenster
    • Filtert ruis en behoudt het onderliggende signaal

Een lijndiagram met gemiddelde verkoop vs. voortschrijdend gemiddelde dat pieken afvlakt

Tijdreeksanalyse in Tableau

Seizoenspatroon herkennen met seizoensboxplots

Veelgebruikte methoden om seizoenspatroon te herkennen:

  • Seizoensboxplots (kwartaalanalyse)
    • Deelt data per kwartaal om seizoensschommelingen te visualiseren
    • Consistente volatiliteit per kwartaal duidt op seizoensgedrag

Een boxplot met verschillende interkwartielafstanden per kwartaal en jaar

Tijdreeksanalyse in Tableau

Wat is een anomalie?

  • Afwijkende waarden (outliers) wijken af van de normale verdeling

  • Outliers kunnen zijn:

    • Elke waarde buiten +- 3 standaarddeviaties van het gemiddelde
    • Meer dan 1,5 × IQR onder Q1 of meer dan 1,5 × IQR boven Q3

Een boxplot met de verkoopvariantie tussen seizoenen

(Standaarddeviatie meet hoe ver een waarde van het populatiegemiddelde ligt)

Tijdreeksanalyse in Tableau

Z-score en de normale verdeling

  • De Z-score is het aantal standaarddeviaties dat een datapunt boven of onder het gemiddelde ligt

  • Z-scores binnen +-3 dekken ~99,7% van de populatie

  • Dus elke Z-score buiten +-3 kun je als outlier zien

Een normale verdeling met Z-scores van -3 tot +3

Tijdreeksanalyse in Tableau

Percentielen in Tableau ontrafelen

  • Percentielen bepalen waar een waarde staat ten opzichte van andere waarden
    • Mediaan (50e percentiel)
    • Bovenste & onderste kwartiel (75e / 25e percentiel)

Een normale verdeling opgesplitst in onder en boven het 50e percentiel

  • Biedt een flexibele aanpak voor outlier-detectie buiten de klassieke Z-scoremethode

Een histogram met de drempel of een waarde afwijkend is of niet

Tijdreeksanalyse in Tableau

Laten we oefenen!

Tijdreeksanalyse in Tableau

Preparing Video For Download...