Cognitieve biases

Data-bias overwinnen

Konstantinos Kattidis

Data Analytics Lead

Voorbij bias bij dataverzameling

Persoon die keuzes maakt

  • Databias kan optreden tijdens data-analyse, modelontwikkeling en interpretatie

  • Cognitieve biases zijn systematische afwijkingen van norm of rationaliteit in oordeelvorming

Data-bias overwinnen

Confirmatiebias

De neiging om info te zoeken, te interpreteren en te onthouden op een manier die bestaande overtuigingen of hypothesen bevestigt

  • Dit vertekent interpretaties en belemmert nieuwe inzichten

  • Bijvoorbeeld:

    • Een marketingmanager die klantfeedback over een nieuw product analyseert
    • Negatieve feedback negeren die hun geloof in succes tegenspreekt

Marketingmanager negeert negatieve feedback

Data-bias overwinnen

Overmoedbias

De neiging om eigen vaardigheden, kennis of oordelen te overschatten

  • Hierdoor kunnen analisten té zeker zijn van de juistheid of betrouwbaarheid van hun bevindingen

Persoon die zeker is van analyseresultaten

Data-bias overwinnen

Recentheidsbias

De neiging om recente gebeurtenissen of info zwaarder te laten wegen bij oordelen of beslissingen

  • Kan ertoe leiden dat analisten recente datapunten of trends boven historische data plaatsen

  • Waardoor langetermijnpatronen of -trends over het hoofd worden gezien

Lijngrafiek met focus op recente datapunten

Data-bias overwinnen

Geheugenbias

Het verleden kneden naar het heden

Hoe ons geheugen vervormd of beïnvloed kan worden door allerlei factoren

  • Een salesmanager die eerdere verkoopprestaties bekijkt
  • Succes onthouden, terwijl mislukkingen met dezelfde tactiek worden afgezwakt of vergeten

Persoon die zich iets herinnert

Data-bias overwinnen

Beschikbaarheidsheuristiek

Invloed van makkelijk toegankelijke info

Een mentale snelkoppeling die steunt op directe voorbeelden die iemand te binnen schieten bij oordelen of beslissen

  • Bijvoorbeeld:
    • Een risicoadviseur die de kans op een datalek overschat
    • Omdat recente krantenkoppen soortgelijke incidenten benadrukten

Analist wiens analyse wordt beïnvloed door recente gebeurtenissen

Data-bias overwinnen

Anchoring-bias

Invloed van initiële referentiepunten

Treedt op wanneer men te sterk leunt op eerste informatie bij beslissingen of schattingen

  • Bijvoorbeeld:
    • Een analist start met een eerste schatting van een parameter
    • Past daarna onbewust latere schattingen of interpretaties aan rond dat anker

Persoon die naar een rapport met een anker kijkt

Data-bias overwinnen

De feedbackloop van cognitieve biases

  • Cognitieve biases versterken vaak bestaande overtuigingen en perspectieven

Feedbackloops

  • Dit creëert vaak een feedbackloop, waarbij men vooral info ziet die past bij het eigen beeld
  • Dat verstevigt overtuigingen in de tijd
  • Het leidt tot tunnelvisie en weerstand tegen alternatieve perspectieven
Data-bias overwinnen

Laten we oefenen!

Data-bias overwinnen

Preparing Video For Download...