Thiên kiến nhận thức

Chinh phục thiên lệch dữ liệu

Konstantinos Kattidis

Data Analytics Lead

Vượt qua thiên lệch thu thập dữ liệu

Người đang đưa ra lựa chọn

Thiên lệch dữ liệu có thể xuất hiện trong phân tích dữ liệu, phát triển mô hình và diễn giải
Thiên kiến nhận thức là các mẫu sai lệch có hệ thống khỏi chuẩn mực hoặc tính hợp lý trong phán đoán

Xu hướng tìm kiếm, diễn giải và ghi nhớ thông tin theo cách xác nhận niềm tin hoặc giả thuyết sẵn có

Làm sai lệch diễn giải kết quả và cản trở khám phá insight mới
Ví dụ:
- Trưởng phòng marketing phân tích phản hồi khách hàng về sản phẩm mới
- Bỏ qua phản hồi tiêu cực thách thức niềm tin vào sự thành công của sản phẩm

Quản lý marketing phớt lờ phản hồi tiêu cực

Xu hướng đánh giá quá cao năng lực, kiến thức hoặc phán đoán của bản thân

Người tự tin về kết quả phân tích

Xu hướng coi trọng quá mức các sự kiện hoặc thông tin gần đây khi phán đoán hay quyết định

Khiến nhà phân tích ưu tiên điểm dữ liệu hoặc xu hướng gần đây hơn dữ liệu lịch sử
Có thể bỏ qua các mẫu hoặc xu hướng dài hạn liên quan đến phân tích

Biểu đồ đường tập trung vào điểm dữ liệu gần đây

Nắn quá khứ cho khớp hiện tại

Cách ký ức bị bóp méo hoặc bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố

Người đang hồi tưởng

Ảnh hưởng của thông tin dễ truy cập

Lối tắt tư duy dựa vào ví dụ xuất hiện ngay lập tức trong đầu khi phán đoán hoặc ra quyết định

Ví dụ:
- Chuyên viên rủi ro đánh giá quá cao khả năng rò rỉ dữ liệu
- Vì tiêu đề báo gần đây nêu các sự cố tương tự

Nhà phân tích suy nghĩ về sự kiện gần đây ảnh hưởng đến phân tích

Ảnh hưởng của điểm neo ban đầu

Xảy ra khi cá nhân dựa quá nhiều vào thông tin ban đầu khi ra quyết định hoặc ước lượng

Ví dụ:
- Nhà phân tích bắt đầu với ước lượng ban đầu cho một tham số
- Vô thức điều chỉnh các ước lượng/diễn giải sau đó xoay quanh điểm neo đó

Người xem báo cáo có biểu tượng mỏ neo

Vòng lặp phản hồi

Điều này tạo ra một vòng lặp phản hồi, nơi cá nhân liên tục gặp thông tin phù hợp quan điểm của họ
Từ đó càng củng cố niềm tin theo thời gian
Dẫn tới khép kín và kháng cự các góc nhìn thay thế

Chinh phục thiên lệch dữ liệu