Etyka przed etyką danych

Wprowadzenie do etyki danych

Shalini Kurapati, PhD

Co-founder and CEO, Clearbox AI

Czym jest etyka?

Ilustracja ręki ważącej dobre i złe decyzje.

  • Greckie słowo ethos – sposób życia
  • Dział filozofii moralnej; standardy właściwego i niewłaściwego postępowania
  • Zbiór norm, zasad i wartości
  • Poczucie dobra i zła wykraczające poza prawo – np. szanowanie innych, ustępowanie miejsca
  • Kieruje decyzjami i działaniami – żywność, praca, politycy
1 Icon made by iconixer from www.flaticon.com
Wprowadzenie do etyki danych

Dlaczego warto studiować etykę

Ilustracja dwóch przeciwstawnych drogowskazów na oceanie, symbolizująca złożoność decyzji etycznych.

  • Podejmowanie decyzji nie jest czarno-białe
  • Dylematy etyczne
    • Przyjaźń a zawodowa uczciwość
Wprowadzenie do etyki danych

Innowacje a dostępność leków

Zdjęcie probówek i różowej pipety w laboratorium farmaceutycznym.

  • Dylematy etyczne
    • Innowacje farmaceutyczne a niedostępne leki
  • Wpływ na innych
    • Korzyści indywidualne a społeczne
    • Dynamika rynków finansowych, zmiany klimatyczne
1 Photo by Louis Reed on Unsplash
Wprowadzenie do etyki danych

Etyka wszędzie

Zdjęcie podarowanego plakatu na ścianie z deklaracjami etycznymi.

  • Związana z prawem, prawami człowieka, godnością i cywilizacją
  • Nieznany wpływ postępu – potężne technologie
1 Photo by George Pagan III on Unsplash
Wprowadzenie do etyki danych

Etyka technologii i innowacji

Ilustracja przedstawiająca innowacje i postęp w postaci świateł i kół zębatych.

  • Ryzyko, korzyści i wpływ nowych technologii
  • Odpowiedzialne korzystanie z technologii
  • Np. badania nad komórkami macierzystymi, drony wojskowe
  • Dane zmieniają zasady gry
1 Icon made by geotatah from www.flaticon.com
Wprowadzenie do etyki danych

Gospodarka danych – czy dane to nowa ropa?

Ilustracja z magazynu Economist o tezie, że dane to nowa ropa – z logotypami firm technologicznych na platformach wiertniczych.

  • Firmy naftowe i energetyczne były najcenniejsze w XX w.; w XXI w. zastąpiły je firmy technologiczne oparte na danych

  • 90% danych powstało w ciągu ostatnich 5 lat – możliwości zastosowań są nieograniczone

1 https://www.economist.com/leaders/2017/05/06/the-worlds-most-valuable-resource-is-no-longer-oil-but-data 2 https://www.visceralbusiness.com/latest-news/ten-years-digital-transformation
Wprowadzenie do etyki danych

Dane napędzają (prawie) każdą innowację

Kolaż aplikacji opartych na danych.

  • Innowacje oparte na danych w XXI wieku
  • Media społecznościowe, urządzenia smart, chmura, AI
  • Wzrost gospodarczy i postęp społeczny
  • Wielka moc, wielka odpowiedzialność – etyka danych
1 https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/strategy-data
Wprowadzenie do etyki danych

Etyka danych

Obraz wagi umieszczonej na woluminach danych, symbolizującej etykę danych.

  • Dział etyki badający problemy moralne związane z danymi
  • Etyka ma szeroki zakres
  • Decyzje, wartości, wpływ
  • Etyka danych skupia się na przetwarzaniu, udostępnianiu i stosowaniu danych

Podstawy etyki danych

  • Prywatność i ochrona danych
  • Świadoma zgoda, prawa i sprawczość jednostki
  • Przejrzystość i zaufanie
  • Sprawiedliwość i niedyskryminacja
  • Odpowiedzialność i nadzór
  • Korzyści dla innych i dla społeczeństwa
1 Mittelstadt, B. D. (2019). Principles alone cannot guarantee ethical AI. Nature Machine Intelligence, 1(11), 501-507. 2 Icon made by Freepik from www.flaticon.com
Wprowadzenie do etyki danych

Czas na ćwiczenia!

Wprowadzenie do etyki danych

Preparing Video For Download...