Czynniki ryzyka a kryzys finansowy

Ilościowe zarządzanie ryzykiem w Pythonie

Jamsheed Shorish

Computational Economist

Czynniki ryzyka

Zmienność: miara rozproszenia zwrotów wokół wartości oczekiwanej
Szereg czasowy: wartość oczekiwana = średnia z próby
Co wpływa na wartość oczekiwaną i rozproszenie?
Czynniki ryzyka: zmienne lub zdarzenia kształtujące zwrot i zmienność portfela

Wykres rozproszenia, odchylenie zwrotów od średniej szeregu czasowego

Ekspozycja na ryzyko: miara możliwej straty portfela
- Czynniki ryzyka określają ekspozycję na ryzyko
Przykład: Ubezpieczenie od powodzi
- Udział własny: płatność z własnej kieszeni niezależnie od straty
- Pełne pokrycie nie eliminuje konieczności zapłaty udziału własnego
- Udział własny jest zatem ekspozycją na ryzyko
- Częste powodzie => bardziej zmienny wynik
- Częste powodzie => wyższa ekspozycja na ryzyko

Ryzyko systematyczne: czynnik(i) ryzyka wpływające na zmienność wszystkich aktywów portfela
- Ryzyko rynkowe: ryzyko systematyczne wynikające z ogólnych ruchów na rynku finansowym
Awaria silnika samolotu: ryzyko systematyczne!
Przykłady finansowych czynników ryzyka systematycznego:
- Zmiany poziomu cen, tj. inflacja
- Zmiany stóp procentowych
- Zmiany koniunktury gospodarczej

Silnik samolotu śmigłowego

Ryzyko idiosynkratyczne: ryzyko specyficzne dla danego aktywa/klasy aktywów.
Turbulencje i niezapięty pas: ryzyko idiosynkratyczne!
Przykłady ryzyka idiosynkratycznego:
- Portfel obligacji: ryzyko niewypłacalności emitenta
- Cechy firmy/sektora
  - Wielkość firmy (kapitalizacja rynkowa)
  - Wskaźnik wartości księgowej do rynkowej
  - Wstrząsy sektorowe

Pas bezpieczeństwa w samolocie

Model czynnikowy: ocena czynników ryzyka wpływających na zwrot z portfela
Regresja statystyczna, np. Metoda Najmniejszych Kwadratów (OLS):
- zmienna zależna: zwroty (lub zmienność)
- zmienne niezależne: czynniki ryzyka systematycznego i/lub idiosynkratycznego
Model czynnikowy Fama-French: kombinacja
- ryzyka rynkowego oraz
- ryzyka idiosynkratycznego (wielkość i wartość firmy)

Banki inwestycyjne: duże zadłużenie tuż przed kryzysem
Zabezpieczenie: papiery wartościowe zabezpieczone hipoteką (MBS)
MBS: miały dywersyfikować ryzyko poprzez łączenie wielu hipotek o różnych cechach
- Błąd: ryzyko niewywiązania się z hipotek było w rzeczywistości silnie skorelowane
- Lawina niespłacanych zobowiązań zniszczyła wartość zabezpieczeń
90-dniowe zaległości hipoteczne: czynnik ryzyka portfela banku inwestycyjnego podczas kryzysu

90-dniowe zaległości hipoteczne 2005–2010

import statsmodels.api as sm

regression = sm.OLS(returns, delinquencies).fit()

print(regression.summary())

przykład podsumowania regresji

Ilościowe zarządzanie ryzykiem w Pythonie