การออกแบบการทดลอง

สถิติเบื้องต้นใน R

Maggie Matsui

Content Developer, DataCamp

คำศัพท์

การทดลองมุ่งตอบคำถามว่า: การรักษา/สิ่งทดลองส่งผลต่อตัวแปรตอบสนองอย่างไร?

  • การรักษา/สิ่งทดลอง: ตัวแปรอธิบาย/ตัวแปรอิสระ
  • ตัวแปรตอบสนอง: ตัวแปรตาม

 

โฆษณาส่งผลต่อจำนวนสินค้าที่ซื้ออย่างไร?

  • การรักษา/สิ่งทดลอง: โฆษณา
  • ตัวแปรตอบสนอง: จำนวนสินค้าที่ซื้อ
สถิติเบื้องต้นใน R

การทดลองแบบควบคุม

  • นักวิจัยจัดผู้เข้าร่วมเข้ากลุ่มทดลองหรือกลุ่มควบคุม
    • กลุ่มทดลองได้รับโฆษณา
    • กลุ่มควบคุมไม่ได้รับ
  • กลุ่มต้องเปรียบเทียบได้เพื่อให้สรุปความเป็นเหตุผลได้
  • หากกลุ่มไม่เปรียบเทียบได้ อาจเกิดตัวแปรกวน (bias)
    • อายุเฉลี่ยกลุ่มทดลอง: 25 ปี
    • อายุเฉลี่ยกลุ่มควบคุม: 50 ปี
    • อายุเป็นตัวแปรกวนที่อาจเกิดขึ้น
สถิติเบื้องต้นใน R

มาตรฐานทองคำของการทดลองประกอบด้วย...

  • การทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม

    • จัดผู้เข้าร่วมเข้ากลุ่มทดลอง/กลุ่มควบคุมแบบสุ่ม โดยไม่อิงลักษณะอื่น
    • การสุ่มช่วยให้แต่ละกลุ่มเปรียบเทียบกันได้

  • ยาหลอก

    • มีลักษณะคล้ายการรักษาจริง แต่ไม่มีผล
    • ผู้เข้าร่วมไม่ทราบว่าตนอยู่กลุ่มใด
    • ในการทดลองทางคลินิก เม็ดน้ำตาลช่วยยืนยันว่าผลของยาเกิดจากตัวยาเอง ไม่ใช่จากความคาดหวัง
สถิติเบื้องต้นใน R

มาตรฐานทองคำของการทดลองประกอบด้วย...

  • การทดลองแบบปกปิดสองทาง
    • ผู้ดำเนินการทดลองไม่ทราบว่าการรักษาที่ให้เป็นของจริงหรือยาหลอก
    • ลดโอกาสเกิด bias ในตัวแปรตอบสนองและ/หรือการวิเคราะห์ผล

 

โอกาสเกิด bias น้อยลง = ข้อสรุปเรื่องความเป็นเหตุผลน่าเชื่อถือมากขึ้น

สถิติเบื้องต้นใน R

การศึกษาเชิงสังเกต

  • ผู้เข้าร่วมไม่ได้ถูกจัดกลุ่มแบบสุ่ม

    • ผู้เข้าร่วมเลือกกลุ่มเอง มักขึ้นอยู่กับลักษณะที่มีอยู่ก่อน

  • คำถามวิจัยหลายข้อไม่เหมาะกับการทดลองแบบควบคุม

    • ไม่สามารถบังคับให้ใครสูบบุหรี่หรือป่วยได้
    • ไม่สามารถกำหนดพฤติกรรมในอดีตของใครได้
  • สรุปได้แค่ความสัมพันธ์ ไม่ใช่ความเป็นเหตุผล
    • ผลอาจถูกกวนโดยปัจจัยที่ทำให้บางคนอยู่ในกลุ่มควบคุมหรือกลุ่มทดลอง
    • มีวิธีควบคุมตัวแปรกวนเพื่อให้ข้อสรุปเรื่องความสัมพันธ์น่าเชื่อถือมากขึ้น
สถิติเบื้องต้นใน R

การศึกษาแบบติดตาม vs. การศึกษาแบบภาคตัดขวาง

การศึกษาแบบติดตาม (Longitudinal study)

  • ติดตามผู้เข้าร่วมในช่วงเวลาหนึ่งเพื่อตรวจสอบผลของสิ่งทดลองต่อตัวแปรตอบสนอง
  • ผลของอายุต่อความสูงไม่ถูกกวนโดยตัวแปรรุ่น
  • ค่าใช้จ่ายสูงกว่า และใช้เวลานานกว่า

การศึกษาแบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional study)

  • เก็บข้อมูลผู้เข้าร่วม ณ ช่วงเวลาเดียว
  • ผลของอายุต่อความสูงอาจถูกกวนโดยตัวแปรรุ่น
  • ประหยัดกว่า รวดเร็วกว่า และสะดวกกว่า
สถิติเบื้องต้นใน R

มาฝึกกันเถอะ!

สถิติเบื้องต้นใน R

Preparing Video For Download...