จริยธรรมทั่วไปก่อนจริยธรรมข้อมูล

จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

Shalini Kurapati, PhD

Co-founder and CEO, Clearbox AI

จริยธรรมคืออะไร?

ภาพประกอบมือคนกำลังชั่งน้ำหนักระหว่างการตัดสินใจที่ถูกและผิด

  • คำกรีก ethos — วิถีชีวิต
  • สาขาปรัชญาศีลธรรม ว่าด้วยมาตรฐานความถูกผิด
  • ชุดมาตรฐาน กฎเกณฑ์ และค่านิยม
  • ความรู้สึกถูกผิดที่เกินกว่ากฎหมาย เช่น การเคารพผู้อื่น การสละที่นั่ง
  • เป็นแนวทางตัดสินใจและปฏิบัติ เช่น อาหาร การทำงาน นักการเมือง
1 Icon made by iconixer from www.flaticon.com
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

ทำไมต้องศึกษาจริยธรรม

ภาพประกอบป้ายสองทิศทางกลางมหาสมุทร แทนความซับซ้อนของการตัดสินใจเชิงจริยธรรม

  • การตัดสินใจไม่ใช่แค่ขาวหรือดำ
  • ภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกทางจริยธรรม
    • มิตรภาพ vs. ความซื่อสัตย์ทางวิชาชีพ
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

นวัตกรรม vs. ยาในราคาที่เข้าถึงได้

ภาพหลอดทดลองและปิเปตต์สีชมพูในห้องปฏิบัติการเภสัชกรรม

  • ภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกทางจริยธรรม
    • นวัตกรรมเภสัชกรรม vs. ยาที่ราคาแพงเกินเอื้อม
  • ผลกระทบต่อผู้อื่น
    • ประโยชน์ส่วนบุคคล vs. ประโยชน์ต่อสังคม
    • พลวัตตลาดการเงิน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
1 Photo by Louis Reed on Unsplash
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

จริยธรรมอยู่ทุกที่

ภาพโปสเตอร์ขาดบนผนังที่มีถ้อยแถลงด้านจริยธรรม

  • เกี่ยวข้องกับกฎหมาย สิทธิ ศักดิ์ศรี และอารยธรรม
  • ผลกระทบของความก้าวหน้าที่ยังไม่รู้ล่วงหน้า โดยเฉพาะเทคโนโลยีทรงพลัง
1 Photo by George Pagan III on Unsplash
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

จริยธรรมด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม

ภาพประกอบนวัตกรรมและความก้าวหน้าที่แสดงด้วยแสงและเฟือง

  • ความเสี่ยง ประโยชน์ และผลกระทบของเทคโนโลยีใหม่
  • การใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ
  • เช่น การวิจัยเซลล์ต้นกำเนิด การใช้โดรนในสงคราม
  • ข้อมูลคือตัวเปลี่ยนเกม
1 Icon made by geotatah from www.flaticon.com
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

เศรษฐกิจข้อมูล — ข้อมูลคือน้ำมันยุคใหม่?

ภาพประกอบจากนิตยสาร Economist เกี่ยวกับแนวคิดว่าข้อมูลคือน้ำมันยุคใหม่ พร้อมโลโก้บริษัทเทคโนโลยีบนโครงสร้างคล้ายแท่นขุดเจาะ

  • บริษัทน้ำมันและพลังงานเคยมีมูลค่าสูงสุดในศตวรรษที่ 20 แต่ถูกแทนที่ด้วยบริษัทเทคโนโลยีที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลในศตวรรษที่ 21

  • ข้อมูลมหาศาล 90% ถูกสร้างขึ้นในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา พร้อมการนำไปใช้ที่ไม่มีสิ้นสุด

1 https://www.economist.com/leaders/2017/05/06/the-worlds-most-valuable-resource-is-no-longer-oil-but-data 2 https://www.visceralbusiness.com/latest-news/ten-years-digital-transformation
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

ข้อมูลขับเคลื่อน(เกือบ)ทุกนวัตกรรมและแอปพลิเคชัน

ภาพคอลลาจของแอปพลิเคชันที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล

  • นวัตกรรมที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลในศตวรรษที่ 21
  • โซเชียลมีเดีย อุปกรณ์อัจฉริยะ คลาวด์ AI
  • การเติบโตทางเศรษฐกิจและความก้าวหน้าของสังคม
  • อำนาจที่ยิ่งใหญ่ มาพร้อมความรับผิดชอบที่ยิ่งใหญ่ — จริยธรรมข้อมูล
1 https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/strategy-data
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

จริยธรรมข้อมูล

ภาพเครื่องชั่งวางบนพื้นที่เก็บข้อมูล แทนสัญลักษณ์จริยธรรมข้อมูล

  • สาขาจริยธรรมที่ศึกษาปัญหาทางศีลธรรมเกี่ยวกับข้อมูล
  • จริยธรรมมีขอบเขตกว้างขวาง
  • การตัดสินใจ คุณค่า และผลกระทบ
  • จริยธรรมข้อมูลมุ่งเน้นการประมวลผล การแบ่งปัน การใช้ และการนำข้อมูลไปประยุกต์

รากฐานของจริยธรรมข้อมูล

  • ความเป็นส่วนตัวและการคุ้มครองข้อมูล
  • การยินยอมโดยรับรู้ข้อมูล สิทธิและการมีส่วนร่วมของบุคคล
  • ความโปร่งใสและความไว้วางใจ
  • ความเป็นธรรมและการไม่เลือกปฏิบัติ
  • ความรับผิดชอบและการกำกับดูแล
  • ประโยชน์ต่อผู้อื่นและสังคม
1 Mittelstadt, B. D. (2019). Principles alone cannot guarantee ethical AI. Nature Machine Intelligence, 1(11), 501-507. 2 Icon made by Freepik from www.flaticon.com
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

มาฝึกกันเถอะ!

จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

Preparing Video For Download...