เราจะจัดการกับอคติในข้อมูลอย่างไร?

จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

Shalini Kurapati, PhD

Co-founder and CEO, Clearbox AI

อคติคืออะไร?

ภาพประกอบการตัดสินที่มีอคติ

  • แนวคิดแรกในจริยธรรมข้อมูล
  • อคติ คือความลำเอียงต่อบุคคล กลุ่ม หรือแนวคิด — ไม่เป็นธรรม
  • จริยธรรมข้อมูล — อคติในข้อมูล
  • การแทนค่าน้อยเกิน มากเกิน หรือผิดพลาด
  • ส่งผลเสียหากนำข้อมูลที่มีอคติไปใช้ตัดสินใจ
1 ไอคอนโดย noomtah จาก www.flaticon.com
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

ทุกที่ ทุกเวลา

  • เกิดขึ้นได้ในทุกขั้นตอนของวงจรข้อมูล
  • การเก็บรวบรวมข้อมูล
  • การทำความสะอาด เตรียม และพัฒนาข้อมูล
  • การติดป้ายกำกับข้อมูล

ภาพประกอบอคติในข้อมูลที่เกิดขึ้นในแต่ละขั้นตอนของวงจรข้อมูล ซึ่งส่งผลให้อัลกอริทึมมีอคติ

จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

อคติเฉพาะในข้อมูล

  • อคติเชิงเทคนิคหรือสถิติ

    • อคติจากการสุ่มตัวอย่าง — การแทนค่า
    • อคติจากการวัด
    • อคติจากการรายงานตนเอง
    • อคติจากการติดป้ายกำกับ
  • อคติจากมนุษย์และระบบสังคม

    • เพศ
    • เชื้อชาติ/กลุ่มชนกลุ่มน้อย
    • วัฒนธรรม

ภาพประกอบเปรียบเทียบวัตถุที่บิดเบือนกับภาพจริงของมัน

1 ไอคอนโดย Flowicon จาก www.flaticon.com
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

การแทนค่าเป็นสิ่งสำคัญ

ภาพจาก TED Talk ของ Joy ขณะสวมหน้ากากสีขาว

  • ขาดข้อมูลที่แทนกลุ่มประชากรได้ครบถ้วน
  • การจดจำใบหน้า — ได้ผลดีขึ้นเมื่อสวมหน้ากากสีขาว
  • ตั้งแต่เครื่องจ่ายสบู่ล้างมือไปจนถึงผลลัพธ์ด้านสุขภาพ
  • แนะนำให้ดู: Coded Bias
1 https://www.ted.com/talks/joy_buolamwini_how_i_m_fighting_bias_in_algorithms
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

ภาพสะท้อนของอคติในสังคม

ภาพประกอบอาการหัวใจวายที่แตกต่างกันในผู้ชาย (แน่นหน้าอก) และผู้หญิง (ปวดหลัง)

  • การศึกษาและข้อมูลทางการแพทย์ในอดีต ส่วนใหญ่เก็บจากผู้ชายผิวขาว
  • เช่น อาการหัวใจวายในผู้ชายและผู้หญิงแตกต่างกัน
  • หากใช้แอปวินิจฉัยที่อาศัยข้อมูลนี้ จะเกิดอะไรขึ้น?
1 https://womeningh.org/
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

ผลกระทบที่รุนแรง

ภาพหน้าจอผลการวินิจฉัยอาการหัวใจวายในผู้ชายและผู้หญิงจากแอปด้านสุขภาพ

  • อาการหัวใจวาย — วินิจฉัยเป็นภาวะฉุกเฉินสำหรับผู้ชาย แต่เป็นอาการตื่นตระหนกสำหรับผู้หญิง
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

มีมากมายและยังเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ!

ภาพประกอบแสดงอคติเชิงความคิดประเภทต่างๆ

1 CC BY, John Manoogian III (JM3)
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

ยอดของภูเขาน้ำแข็ง

ภาพประกอบยอดภูเขาน้ำแข็งแสดงอคติเชิงสถิติ โดยมีอคติจากมนุษย์และระบบสังคมซ่อนอยู่ใต้น้ำ

  • อคติเชิงสถิติเป็นเพียงยอดของภูเขาน้ำแข็ง
  • อคติจากมนุษย์และระบบสังคม — ต้องอาศัยการเปลี่ยนแปลงทัศนคติและสังคม
  • ทดสอบหาอคติ ป้องกันและลดผลกระทบ รวมถึงเปิดรับข้อเสนอแนะ
1 Schwartz, R. , Vassilev, A. , Greene, K. , Perine, L. , Burt, A. and Hall, P. (2022), Towards a Standard for Identifying and Managing Bias in Artificial Intelligence, National Institute of Standards and Technology
จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

มาฝึกกันเถอะ!

จริยธรรมข้อมูลเบื้องต้น

Preparing Video For Download...