ค่าคาดหวัง ค่าเฉลี่ย และความแปรปรวน

พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

Alexander A. Ramírez M.

CEO @ Synergy Vision

ค่าคาดหวัง

ค่าคาดหวัง: ผลรวมของผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ โดยถ่วงน้ำหนักด้วยความน่าจะเป็น

$$ E(X) = \sum_{i=1}^{k} x_ip_i = x_1p_1 + x_2p_2 + \cdots + x_kp_k $$

พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

ค่าคาดหวัง

ค่าคาดหวังของตัวแปรสุ่มแบบไม่ต่อเนื่องคือผลรวมของผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ถ่วงน้ำหนักด้วยความน่าจะเป็น

$$ E(X) = \sum_{i=1}^{k} x_ip_i = x_1p_1 + x_2p_2 + \cdots + x_kp_k $$

สำหรับการโยนเหรียญ:

$$ E(X) = \sum_{i=1}^{2} x_ip_i = x_1p_1 + x_2p_2 = \color{red}{0\times (1-p)} + 1\times p = p $$

พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

ค่าคาดหวัง (ต่อ)

ค่าคาดหวังของตัวแปรสุ่มแบบไม่ต่อเนื่องคือผลรวมของผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ถ่วงน้ำหนักด้วยความน่าจะเป็น

$$ E(X) = \sum_{i=1}^{k} x_ip_i = x_1p_1 + x_2p_2 + \cdots + x_kp_k $$

สำหรับการโยนเหรียญ:

$$ E(X) = \sum_{i=1}^{2} x_ip_i = x_1p_1 + x_2p_2 = 0\times (1-p) + \color{red}{1\times p} = p $$

พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

ค่าเฉลี่ยเลขคณิต

$x_i$ แต่ละตัวคือผลลัพธ์จากการทดลองหนึ่งครั้ง (เช่น การโยนเหรียญ ได้ค่า 0 หรือ 1)

$$ \bar{X} = \frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n} x_i = \frac{1}{n}(x_1+x_2+\cdots +x_n) $$

ใน Python ใช้ฟังก์ชัน scipy.stats.describe() เพื่อหาค่าเฉลี่ยเลขคณิต

from scipy.stats import describe
describe([0,1]).mean
0.5
พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

กราฟค่าเฉลี่ยตัวอย่างจากการโยนเหรียญ 100 ครั้ง

พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

กราฟค่าเฉลี่ยตัวอย่างจากการโยนเหรียญ 1000 ครั้ง

พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

กราฟค่าเฉลี่ยตัวอย่างจากการโยนเหรียญ 10000 ครั้ง

พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

ความแปรปรวน

ความแปรปรวนคือตัววัดการกระจายตัวของข้อมูล

คือค่าคาดหวังของกำลังสองของส่วนเบี่ยงเบนจากค่าคาดหวัง

$$ Var(X) = E[(X - E(X))^2] = \sum_{i=1}^{n}p_i \times (x_i-E(X))^2 $$

ใน Python ใช้ฟังก์ชัน scipy.stats.describe() เพื่อหาความแปรปรวนของตัวอย่าง

describe([0,1]).variance
0.5
พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

ค่าคาดหวังและความแปรปรวนของการแจกแจงทวินาม

สำหรับ $X\sim Binomial(n, p)$

$$ E(X) = n \times p $$

$$ Var(X) = n \times p \times (1-p) $$

ตัวอย่าง: $n=10$ และ $p=0.5$

  • $E(X)=10\times 0.5 = 5$
  • $Var(X) = 10\times 0.5\times 0.5 = 2.5$
พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

ค่าคาดหวังและความแปรปรวนของการแจกแจงทวินาม (ต่อ)

ใน Python ใช้เมธอด binom.stats() เพื่อหาค่าคาดหวังและความแปรปรวน

binom.stats(n=10, p=0.5)
(array(5.), array(2.5))
พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

ค่าคาดหวังและความแปรปรวนของการแจกแจงทวินาม (ต่อ)

ค่าคาดหวังและความแปรปรวนของการโยนเหรียญยุติธรรม 1 ครั้งคือเท่าใด?

binom.stats(n=1, p=0.5)
(array(0.5), array(0.25))

ค่าคาดหวังและความแปรปรวนของการโยนเหรียญลำเอียง 1 ครั้ง ที่มีความน่าจะเป็นสำเร็จ 30% คือเท่าใด?

binom.stats(n=1, p=0.3)
(array(0.3), array(0.21))
พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

ค่าคาดหวังและความแปรปรวนของการแจกแจงทวินาม (ต่อ)

ค่าคาดหวังและความแปรปรวนของการโยนเหรียญยุติธรรม 10 ครั้งคือเท่าใด?

binom.stats(n=10, p=0.5)
(array(5.), array(2.5))
พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

มาคำนวณค่าคาดหวังและความแปรปรวนจากข้อมูลกัน

พื้นฐานความน่าจะเป็นด้วย Python

Preparing Video For Download...